ارزیابی تخصصی وضعیت حرکتی سالمند

جلسه اول فقط برای انجام چند حرکت یا استفاده از دستگاه نیست. فیزیوتراپیست ابتدا شرایط سالمند را ارزیابی می‌کند تا نقطه شروع درمان مشخص شود. این ارزیابی، متناسب با وضعیت بیمار، می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• محل، شدت و الگوی درد
• دامنه حرکتی مفاصل
• قدرت عضلات پا، لگن، تنه و دست‌ها
• توانایی غلت‌زدن و جابه‌جایی در تخت
• نحوه نشستن و برخاستن از صندلی
• توان حفظ وضعیت نشسته و ایستاده
• تعادل ایستا و پویا
• شیوه راه‌رفتن و طول قدم‌ها
• میزان نیاز به کمک خانواده
• نحوه استفاده از عصا، واکر یا ویلچر
• میزان تحمل فعالیت و خستگی
• سابقه زمین‌خوردن یا ترس از افتادن
• موانع حرکتی موجود در منزل
• اهداف عملی سالمند و خانواده

پس از ارزیابی، اهداف درمان باید به‌صورت کاربردی تعریف شوند. برای مثال، «قوی‌شدن پاها» هدف کلی است؛ اما «بلندشدن از صندلی با کمک کمتر» یا «رسیدن ایمن از اتاق خواب به سرویس بهداشتی» اهدافی روشن‌تر و قابل ارزیابی هستند.

کاهش درد و بهبود حرکت مفاصل

درد زانو، لگن، کمر، گردن و شانه می‌تواند سالمند را وارد چرخه درد و کم‌تحرکی کند. فرد به‌دلیل درد کمتر حرکت می‌کند، عضلات او ضعیف‌تر می‌شوند و انجام فعالیت‌های ساده فشار بیشتری به مفاصل وارد می‌کند.

فیزیوتراپیست پس از ارزیابی علت و الگوی محدودیت، ممکن است از تمرینات دامنه حرکتی، تکنیک‌های دستی، آموزش وضعیت صحیح بدن، اصلاح شیوه برخاستن و نشستن و تجهیزات مناسب برای کنترل درد استفاده کند. هدف فقط کاهش موقت درد نیست؛ برنامه باید به سالمند کمک کند فعالیت‌های ضروری روزانه را با فشار کمتر انجام دهد.

تقویت عضلات ضعیف‌شده

ضعف عضلات در سالمندان ممکن است در نتیجه افزایش سن، کم‌تحرکی، استراحت طولانی، بستری، درد، جراحی یا بیماری‌های عصبی ایجاد شود. این ضعف معمولاً هنگام بالا‌آمدن از تخت، بلندشدن از صندلی، ایستادن، راه‌رفتن یا استفاده از پله‌ها خود را نشان می‌دهد.

تمرینات تقویتی باید از سطح قابل‌تحمل سالمند شروع شوند. در بعضی افراد، نخستین مرحله فقط فعال‌کردن عضله در وضعیت خوابیده یا نشسته است. با افزایش توان، تمرین‌ها می‌توانند به ایستادن کنترل‌شده، انتقال وزن، برداشتن قدم و فعالیت‌های عملکردی پیشرفته‌تر برسند.

فشار بیش‌ازحد یا انجام تمرین‌های عمومی اینترنتی بدون ارزیابی ممکن است درد، خستگی یا ترس سالمند را افزایش دهد. شدت تمرین باید متناسب با وضعیت قلبی، تنفسی، مفاصل، سابقه جراحی و توان روزانه او تنظیم شود.